نوم جاگه اصلی نه واز بکیت.

آدام اْسمیت ڤ دیر اومایٱ د (۵ ژوئٱن ۱۷۲۳ -د دۏنیا رٱتٱ د ۱۷ ژۊئیٱ ۱۷۹۰) یاْ فیلسۊف اْسکاتلندی بی کاْ ڤ ڤا داسوݩ پیشکردٱ یار اومۊری سیاسی ۉ بۊئٱ دونسمٱنی اومۊری مودرن نوم دیارٱ. ڤ یٱکیٛ د ڤیر ۉ باڤٱر سازیٛا سرمایٱداری مودرن ٱ، ڤ د کتۉ سرڤٱت زایارٱیا ڤیر ۉ باڤٱریٛا خوشاْ دئبارٱ اومۊری دیٛار کاری کردٱ.

آدام اْسمیت
عٱسگی د آدام اْسمیت
ڤ دی اۊمائٱ ۵ ژوئٱن ۱۷۲۳ رٱڤش دمایی
اۉشۊری بیٱ د ۱۶ ژوئٱن
، کیرکالدی، شٱئرسوݩ فیف، اْسکاتلند
د دونیا رٱتٱ ۱۷۹۰
اْدینبورگ، اْسکاتلند
زایارٱڤٱندی اْسکاتلندی
راساگٱ فٱلسفٱ ٱفتاونشیݩ
ڤیر و باڤٱرکو اومۊری کلاسیک
هاسیا نازار فٱلسفٱ سؽاسی، فٱلسفٱ ٱخلاق، اومۊری
ڤیردیارجایا ٱسلی

اومۊری کلاسیک،
بازار آزاد،
بٱئرکرد کار،

«دٱس نادیٛار»
اٛمزا


مؽنونٱیا

زهشت نومٱڤیرایئشت

آدام اْسمیت کور یاْ ڤٱکیل کاْ ڤلات نشیݩ کیرکالدی کاْ ها د راساگٱ فیف ڤلات اْسکاتلند بیٱ. ڤیرگار ڤ دی اوماین ڤٱ دؽار نؽ ڤلی چنی کاْ گوتنٱ ڤٱ د سال 1723 زارۊیی اومائٱ ڤ دیر ۉ ڤٱ د پومزٱ سالاْیی رٱت د دونسمٱنیجا گلاسکو ۉ آمۊختارکاری د رشتٱیا فلسفٱ ٱخلاقی ۉ کومولٱیٱکی ناْ شورۊ کرد ۉ د اۊچاْ بی کاْ فلسفٱ ٱخلاق ناْ د فرانسیس هاچسون یا گرت. د سال ۱۷۴۰ زارۊیی ڤ ڤا بۊرس سنل دونسمٱنیجا گلاسکو رٱت د کالج بالیۊل ددونسمٱنیجا آکسفورد ۉ ڤ د سال ۱۷۴۶ زارۊیی اۊچاْ ناْ ڤلٛ کرد. د سال ۱۷۵۱ زارۊیی ڤ ڤا داٛیڤید هیۊم نڤیسیار ۉ فیلسۊف دٱس ڤ کار ۉ نوم دیار اْسکاتلندی آشنا بی. میٛنجا ایٛ دۏ تا د دیجا اْتقاتی ۉ شٱخسی نزیکی بیٛشتری نسبٱت د باقی آئمیٛا نوم دؽار ۉ جادیٛار د ڤیر ۉ باڤٱرکو رۊشناکاری اْسکاتلند بی. د هٱمی سال بی کاْ اْسمیت گیرینج جا اوستادی گاتدیٛار آموختارکاری مٱنتق ناْ د دونسمٱنیجا گلاسکو گرت ۉ د اوۊچاْ شورۊ کرد ڤ درس دٱئن رشتٱ مٱنتق.

دٱرتیج کاری کتاو ڤیر ۉ باڤٱر عاتفٱیا ٱخلاقی د سال ۱۷۶۲ زارۊیی ڤ نٱ نوئا د رٱگ ڤیر رٱڤٱندیاریٛا گات خوش. د هٱمی سال بی کاْ دونسمٱنیجا گلاسکو داسوݩ دۏگدۏرا قٱڤانین (.LL.D) ناْ دٱ د ڤ ڤٱلی د سال نوئاش؛ اْسمیت د گات سال آمۊختارکاری، گیرینج جا اوستادی خوشاْ ڤلٛ کرد تا بٱتونٱ ڤ هنری اْسکات ناکوری چارلز تاڤنشند (رئیس خزانٱدار د ۱۷۶۶ تا سپتامر ۱۷۶۷) آمۊختاری کاری بٱکٱ. اْسمیت دٱئن هٱق ٱندومی دۊنسمٱنجوریٛا ناْ د میٛل گرت ڤٱلی دونسمٱنجوریٛا زؽر بارش نٱرٱتن.

شٱئر گلاسگو پاتٱخت نازاری سی ڤٱنن ۉ دئماجۊری ۉ یٱکیٛ د ساڤاریا رۊشناکاری اْسکاتلند بی. ڤ یاْ گاتی رٱت د شٱئر پاریس شرۊ کرد د چٱک چنٱ کاری ڤٱ دۏگدۏر فرانسۊڤا کنٱ دۏگدۏر دٱربارٱ لۊئی پومزئم کاْ ڤ رٱڤٱندیٛار ڤیر ۉ باڤٱرکو اومۊری فیزیوکراسی بی. ڤا یٱ کاْ اْتقاتیٛا اۊسنی سرچشمٱ سرڤٱت ناْ تلا ۉ نوقرٱ دونس، کنٱ زمیݩ ناْ یٱکونٱ سرچشمٱ سرڤٱت میٛدونس ۉ اْتقات داشت کاْ سرچشمٱ سرڤٱت تولید ئٱ؛ ڤ میٛگوت فٱقٱت دٱسٱیا کشاڤٱرز رٱڤٱندیٛار تولید سرڤٱت د کومولٱیٱکی ئٱن. آدام اْسمیت ڤا دۏگدۏرین کنٱ کاْ ری ڤ کشاڤٱرزی ۉ فیزیوکراتیٛا بی یاْ دل نۉیی. اْسمیت نوئا د ڤریٱشتن د اْسکاتلند کتاو ڤارسی بیئن ۉ چی بیئن سرڤٱت ناْ د سال ۱۷۷۶ زارۊیی دٱرتیج کرد.

آرنڳؽاڤیرایئشت

 
بٱلگٱ ٱڤٱل کتاو سرڤٱت زایارٱیا، لٱندٱن، دٱتیج بیٱ ۱۷۷۶ زارۊیی

ڤ ڤا نیسٱنن دۏ کتۉ ڤ نومیٛا ڤیر ۉ باڤٱرمٱنی ٱخلاقی د سال ۱۷۵۹ (زارۊیی) ۉ ڤارسی دئبارٱ بیئن سرڤٱت زایارٱیا د سال ۱۷۷۶ (زارۊیی) نوم دیٛار بی. کتۉ نوئایی ڤ یٱکی د ٱڤلی تلاشیٛا سی ڤارسی سامونٱ کاری پیشکرد ڤیرگارمٱن سٱنایع ۉ اومۊری کاری د هومبٱست اورۊپا ئٱ. ری ایٛ کتۉیا فرٱ چٱک چنٱ کاری ٱنجوم گرتٱ ۉ هر کٱس یاْ ڤیر ۉ باڤٱر جئگا دئبارٱ ڤنو داشتٱ.


نٱقد ڤیر ۉ باڤٱر اْسمیتڤیرایئشت

هٱر کوم د دونسمٱنیٛا دونسمٱنی اومۊری دٱربارٱ اْسمیت یاْ ڤیر ۉ باڤٱر جگا دارٱن ۉ داشتنٱ ۉ هٱر کومشو د دیجا خوشو دیجایا ڤٱ ناْ ڤارسی کردنٱ.

سرچشمٱڤیرایئشت