آلمانآلمانی: Deutschland) ۋا نوم دیار بیٱ کۊمرٱ ۋولات فدرال آلمانآلمانی: BRD:Bundesrepublik Deutschland)، یاٛ گاٛل ۋولاتٱ کاٛ ها د هوم پیۋند اورۊپا و پاتخت ای ۋولات شٱر برلین ٱ. آلمان د لا شومال ۋا دریا شومال، دانمارک و دریا بالتیک، د لا ٱفتۉزنۊن ۋا ۋولاتیا لهستان و چک، د لا هارگٱ ۋا ۋولاتیا اوتریش و سۊئیس و د لا ٱفتۉنشین ۋا ۋولاتیا فرانسٱ، لۊکزامبۊرک، بلجیک و هولند هوم مرزٱ.[۱] جاگٱپی ای ۋولات ۳۵۷۱۲۱٫۴۱ کیلۊمتر چارسیکٱ و ۋا داشتن 82 میلیۊن کٱسٱ، پور نوفۊس تری ۋولات هوم پیۋند اورۊپا ئٱ.

کۊمرٱ ۋولات خودسلادار آلمان
Bundesrepublik Deutschland
سورۊ زایارٱییDeutschlandlied
پاتخت
(و گٱپتری شٱر)
برلین
52°31′ شومالی 13°23′ أفتوزأنوٙن / 52.517° شومالی 13.383° أفتوزأنوٙن / 52.517; 13.383
زۊن(ا) جاۋٱنٱ آلمانی، دانمارکی، سوربی
نوم ۋولاتمندی جرمن
دۉلت فدرال پارلمانی کۊمرٱ ۋولات مشرۊتٱ
 -  سرکۊمرٱ یۊآخیم گاۉخ
 -  سر نوخوس ۋزیر آنگلا مرکل
آزگٱ قانۊن دیاری آزگٱ اٛجرایی
 -  مجلس سنا Bundesrat
 -  مجلس خلق Bundestag
Formation
 -  Holy Roman Empire 2 February 962 
 -  German Confederation 8 June 1815 
 -  German Empire 18 January 1871 
 -  Federal Republic 23 May 1949 
 -  EEC Foundation 1 January 1958 
 -  Reunification 3 October 1990 
جاگٱپی
 -  کۊملۊس ۳۵۷٫۳۸۵٬۷۱ کیلۊمتر چارگۊش (62rd)
۱۳۷٬۸۴۷ مایل چارگۊش 
نوفۊس
 -  2016 نئهابینی 82,457,000 (16th)
 -  تٱپساٛن نوفۊس 231/کیلۊمتر چارگۊش (58th)
۵۸۳/مایل چارگۊس
تولید ناخالس مینجاۋولاتی (PPP) 2015 ناٛهابینی
 -  کوملۊس $3.815 trillion (5th)
 -  تولیت سأروٙنە $46,896 (20th)
تولید ناخالس مینجاۋولاتی:GDP (نومی) 2015 نئھابینی
 -  کومئلوٙس $3.413 trillion (4th)
 -  سرۊنٱ تولید ناخالس $41,955 (20th)
Gini (2011) 29.0 
جادیارکون گٱپ کلۊنکاری آئم (2013) 0.911 (6th)
یٱکال پیل یورو () (EUR)
راساگٱ گاتی CET (سائت حهۊنی+1)
 -  تۉسۊن (دی‌ اٛس تی) CEST (گات جهۊنی+2)
لا رانناٛیی راست
پۊشگر اینترنتی .de and .eu
رازینٱ تیلیفۊن 49

مینوٙنە یا

بٱرکونۊن دیۋۊنداریڤیرایئشت

آلمان شومزٱ تا ۋولاتچٱ دارٱ. هر ۋولاتچٱ سی خوش یاٛ گاٛل دۉلت و قانۊن ٱساسی دارٱ و تا ٱنازٱ فاٛرٱیی خودسلادارٱ و د پایٱ سامۊنجا مینجا ۋولاتی خوش دیۋۊنداری بۊٱ. نوفۊس بٱرجایا ۋولاتچٱیا ۋایک فٱرخ دارٱ، خوسۊسٱند مینجا شٱریا و سرزمینیا گٱپ هر ۋولاتچٱ. سی راساگٱیا دیۋۊنکاری پنج گاٛل دۉلات نشینی یٱ، یٱنی بادئن-ڤئرتئمبئرگ، بارین، هئسه، نوردراین-ڤئستفالئن و ساکسونی کئ ڤئنوٙ د ڤأر گئرتە ۲۲ گئل دولأت ڤولات نئشین ئن. د سال ۲۰۰۹ آلمان بیە ڤئ ۴۰۳ گئل راساگە ، ئی راساگە یا د ڤأر گئرتە ۳۰۱ راساگە روٙستایی و ۱۰۲ راساگە شأری یئن. ڤولاتچە یا آلمان ڤئنوٙنئن:

ڤولاتچە پاتأخت جاگأپی(کئلومتئر چارگوٙش) نوفوٙس
نوردراین-ڤئستفالئن دوسئلدورف ۳۴٬۰۴۳ ۱۷٬۸۴۵٬۱۵۴
باڤئریا موٙنیخ ۷۰٬۵۴۹ ۱۲٬۵۳۸٬۶۹۶
بادئن-ڤئرتئمبئرگ ئشتوٙتگارت ۳۵٬۷۵۲ ۱۰٬۷۵۳٬۸۸۰
نیدئرزاکسئن هانوفئر ۴۷٬۶۱۸ ۷٬۹۱۸٬۲۹۳
هئسئن ڤئسبادئن ۲۱٬۱۱۵ ۶٬۰۶۷٬۰۲۱
زاکسئن دئرسئدن ۱۸٬۴۱۶ ۴٬۱۴۹٬۴۷۷
راینلاند-فالتز ماینز ۱۹٬۸۴۷ ۴٬۰۰۳٬۷۴۵
بئرلین بئرلین ۸۹۲ ۳٬۴۶۰٬۷۲۵
اشلسڤیگ-هولئشتاین کیل ۱۵٬۷۶۳ ۲٬۸۳۴٬۲۵۹
بئراندنبوٙرگ پوتسدام ۲۹٬۴۷۷ ۲٬۵۰۳٬۲۷۳
زاکسئن-آنهالت ماگدبوٙرگ ۲۰٬۴۴۵ ۲٬۳۳۵٬۰۰۶
توٙرینگئن ئرفورت ۱۶٬۱۷۲ ۲٬۲۳۵٬۰۲۵
ھامبوٙرگ هامبوٙرگ ۷۵۵ ۱٬۷۸۶٬۴۴۸
مأکلئنبوٙرگ-فورپومرن شوٙرین ۲۳٬۱۷۴ ۱٬۶۴۲٬۳۲۷
زارلاند زاربئروٙکئن ۲٬۵۶۹ ۱٬۰۱۷٬۵۶۷
بئرمئن بئرمئن ۴۰۴ ۶۶۰٬۹۹۹

پارتیا سیاسیڤیرایئشت

کار سیاسأت د آلمان د ریتئرازیا ڤولاتی و ڤولاتچە یی تا أنازە یی کأمتئر د ریتئراز شأھری ڤئ دأس پارتیا سیاسی و ڤا حامینداری د پارتیا سیاسی انجوم کاری بوٙە. ئدئعا پیشکئرد سیاسأت ناپارتی کاری یا ڤارو پارتی سیاسی د آلمان بی مأنیە و بیشتئر موٙە بوٙیی کئ گوٙل زأنأکە. ڤأ یە پارتیا سیاسی، خألک می توٙنئن حاستە یا سیاسی خوشوٙنئ ڤئ دأس جوٙریا ساموٙنجایا خألک مأن موندئگار بوٙرئن ڤا پیش. خلک ڤولات آلمان جأم گئرا و تأشأکول حان. فئرە کأم پیش میا کئ سی یئ گئل حاستە تأشأکولی رأڤأندیاری نأبا.

پارتیاڤیرایئشت

کاریا و چیا سیاسی د ڤولات آلمان د ریتئرازیا ڤولاتی و ڤولاتچە یی و تا أنازە کأمتئری د ریتئراز ئوموٙر شأری ڤئ دأس پارتیا و ڤا حامینداری پارتیا سیاسی پیشکئرد کاری دارە. ئدئعا پیشکئرد سیاسأت نا پارتی کاری یا ڤارو پارتی کاری د ڤولات آلمان یئ گئل چی بی مأنی و گوٙل زأنأکە. پارتیا قۉیین و أصلی ڤولات آلمان ڤئنوٙنئن:

  • پارتی مأردوم کیخا مأسیی (CDU) و پارتی سوٙسیال مأسیی (CSU)
  • پارتی سوٙسیال مأردوٙم کیخا(SPD)
  • پارتی لیبئرال (مأردوٙم کیخایا آزاد FDP)
  • پارتی یأکاگئریا ۹۰/سوزیا (Bündnis ۹۰/Die Grünen) و
  • پارتی چأپ (Die Linke).

چأن گئل پارتیا کوچئک أم ھین کئ فئرە زیاتئن ڤألی کأمتئر می توٙنئن روٙئن د مأجلئس آلمان، سی یأکئ سی رأتئن د مأجلئس د ھأر دۊ گئل ریتئراز ڤولاتچە یی و ڤولاتی بایأد ۵ دأرصأد رأییا نە بیارئن ڤئ دأس.

سرچشمٱڤیرایئشت

  1. ٱتلٱس یٱکاگرتٱ گیتاشناسی۸۴-۸۵ , ISBN 964-342-147-3