بٱلۊچی یٱکؽ د زڤونؽا اؽرونی لٛٱشک شومال ٱفتاونشینٱ. اؽ زڤون،زڤون دا زایاراٛ بٱلۊچ ئٱ کاْ ھان د ڤلاتؽا اؽروݩ، پاکستوݩ، ٱفغانسوݩ ۉ تۏرکمٱنسوݩ ۉ قرؽ د ڤلاتؽا عرۉیی چوار دۉر بوریک آو فارس ۉ دٱریا مٱکران.

بٱلۊچی

baločî

Balóćí
بٱلۊچی
هٱچایٱ بیئنی د پاکستوݩ، اؽروݩ, ٱفغانسوݩ، تۏرکمٱنسوݩ، اْمارات، اومان، تانزانیا
راساگٱ اؽروݩ، ٱفتاونشیݩ پاکستوݩ ۉ ھارگٱ ٱفتاونشیݩ پاکستوݩ
شومارٱ هٱچایٱکوݩ ۲۰،۰۰۰،۰۰۰ مئلٛوݩ کٱس  (ڤیرگار سیش نی)
هونڤادٱ زڤون
لزڤیٛا
ٱفتاونشیݩ
ٱفتاوزنوݩ
ھارگٱ
سامونٱ نیسٱنن عرۉیی
رٱڤشت جاڤٱنن
زڤون میزونکاری بیٱ آکادمی بٱلۊچی (پاکستوݩ)،آکادمی زڤون بٱلۊچی د کوڤاٛتٱ
رارینٱیا زڤون
ISO 639-3 Variously:
bgp – ٱفتاوزنوݩ
bgn – ٱفتاونشیݩ
bal – ھارگٱ

دماتریڤیرایئشت

زڤون بٱلۊچی یٱکؽ د زڤونؽا اؽرونی شومال ٱفتاونشینٱ کاْ د زڤونؽا تاتی، کوردی ۉ تالشی فرٱ نزیکٱ.[۱] گاسؽ چنی بییٱ کاْ ھٱچایٱ کنؽا اؽ زڤون د راساگٱ یا شومالی اؽروݩ ایسنی مالکنوݩ کردنٱ سی بٱلۊچستوݩ .

لٛٱزڤیاڤیرایئشت

مۊٱ بۉیی کاْ زڤون بٱلۊچی دۏ لٛٱزڤ ٱسلی دارٱ: ٱفتاوزنوݩ، یا شومال ٱفتاوزنوݩ، ۉ ٱفتاونشیݩ، یا ھارگٱ ٱفتاونشیݩ، دۏبؽشتر بٱلۊچؽا ھان د ساْ تا ڤلات اؽروݩ، پاکستوݩ ۉ ٱفغانسوݩ ۉ زیشتگٱ اؽ زایارٱ ھا د یاٛ راساگٱ گٱپ ۉ فرٱ گٱرم ۉ بورؽ د ڤنو ھان د ڤلاتؽاؽ تر چی تۏرکمٱنسوݩ ۉ سۊدان ۉ تانزانیا ۉ کولٛ نوفۊس بٱلۊچؽا دۏنیا 20 مئلٛوݩ کٱسٱ، کاْ بؽشتر ڤنو ھان د ڤلاتؽا اؽروݩ، پاکستوݩ ۉ ٱفغانسوݩ. ڤٱلٛی نمۊٱ بۉیی کاْ شوماراٛ نوفۊس بٱلۊچؽا چٱنؽ راس بۊٱ. ٱلڤٱت قرؽ د بٱلۊچؽا ھان د ڤلاتؽا عرۉیی چواردۉر بوریک آو فارس ۉ ڤلاتؽا چی مؽناوٱ اْسکاندیناڤی چی سوئد ۉ نورڤج کاْ اؽ دٱسٱ د بٱلۊچؽا سی کاریا سؽوسی ۉ جٱنڳیاری مال دبار بینٱ. بٱلۊچؽا پاکستوݩ بؽشتر ھان د ڤلاتچٱ بٱلۊچستوݩ ۉ بٱلۊچؽا ٱفغانسوݩ بؽشتر ھان د ڤلایٱتؽا ھلمٱند ۉ نیمرۊز ۉ بٱلۊچؽا اؽروݩ بؽشتر ھان د آستوݩ سیستوݩ ۉ بٱلۊچستوݩ، کرموݩ، خوراسوݩ ھارگٱ، ھۏرموزگوݩ ۉ گولسوݩ.

ٱفتاونشیݩ(رٱخشانی)
  • رٱخشانی سٱرهٱدی
  • رٱخشانی ٱفغانسوݩ
  • رٱخشانی تۏرکمٱنسوݩ
  • رٱخشانی پٱنجگۊری
  • رٱخشانی کٱلاتی
  • رٱخشانی سٱراڤانی
ھارگٱ(مٱکرانی)
  • لاشاری
  • کٱچی
  • کٱراچی
لٛٱزڤؽا ھارگٱ یا سولیمانی
  • بۊگتی (بامبۊر)
  • مری رند(سیبی)
  • دوکمی-مٱزاری
  • مندوڤانی& لٛٱزڤ سند ٱفتاونشیݩ

نمۊنٱ کلٱمٱ یا زڤون بٱلۊچیڤیرایئشت

بٱلۊچی ھومبراوؤٱر لٛۏری نیسسٱ د لٛاتین
پْیراپ شٱڤنٱم pýeráp
گوتل اۉر gotal
گورآپگ سٱر آو gorápag
مورینگَه زٱن (آئن) moringa

سامونٱ یا نیسٱنن زڤون بٱلۊچیڤیرایئشت

ھیلٛ نڤشت دۏگدۏر موجاھد قٱسیم بٱلۊچ کاْ خوش دۏگدۏرا ھیلٛ شنوسی دارٱڤیرایئشت

ا آ ب بھ ݒ پ پھ ت تھ ٹ ٹھ ث ج جھ ݘ چ چھ ح خ د دھ ڈ ڈھ ڋ ذ ڌ ڌھ ر ڑ ڑھ ز ژ س ش ص ض ط طھ ظ ع غ ف ق قھ ک کھ گ گھ ڱ ڳ ل لھ م مھ ن نھ ں ڹ و وھ ہ ھ ء ی ے ﻳﮭ ~٠


ساٛئد زوھۊرشا ڤا ھیلٛ نڤشت عرۉیی ۉ اوردۊڤیرایئشت

ا آ ب پ ت ٹ ج چ د ڈ ر ڑ ز ژ س ش ک گ ل م ن و ھ ء ی ے

ھیلٛ نڤشت زڤون بٱلۊچیڤیرایئشت

اؽ ھیلٛ نڤشت کار دونسمٱنیجا اوپسالا سوئدٱ کاْ د سال 2000 زایشتی رٱڤٱندیاری بییٱ.

سٱرجا یٱک بیین ٱلاٛفبایی:

a á b c d ď e f g ĝ h i í j k l m n o p q r ř s š t ť u ú v w x y z ž ay aw (سی ۉ ساْ تا هٱرف ۉ دۏ تا شؽڤٱ نیسٱناْ)

A/a amb (mango), angúr (grape), bagg (camel-caravan), sardar (Head man-nobleman), namb (mist)
Á/á dár (wood), abba (father), árth (flour), bahá (price), pádh (foot), ághah (coming), áhán (them)
B/b (be) bawar (snow, ice), bám (dawn), bágpán (gardner), baktáwar (lucky)
C/c (che) cattr (umbrella), bacc (son), kánc (knife), Karácí, Kulánc, Cákar, Bálác
D/d (de) dard (pain), drad (rainshower), dárman (medicine), wádh (salt)
Ď/ď is same as Ř/ř (ře) so this latter is preferably used to simplify the orthography.
E/e eš (this), cer (below), eraht (end of date harvest), pešraw (leader, forerunner), kamer (ploughshare)
F/f (fe) To be used only in loan words where its use is inevitable, like Fráns (France), fármaysí (pharmacy),
G/g (ge) gapp (talk), ganokh (mad), bágh (garden), bagg (herd of camels), pádagh (foot), Bagdád (Baghdad)
Ĝ/ĝ (like ĝhaen in Perso-Arabic script) Only in loan words and in eastern dialects: Ghair (Others), Ghali (Carpet), Ghaza (Noise).
H/h (he) hár (flood), máh (moon), koh (mountain), mahár (rein), hon (blood)
I/i (i) istál (star), ingo (here),gir (take), kirr (near),
Í/í (í) ímmán (faith), šír (milk), pakír (beggar), samín (breeze), gálí (carpet)
J/j (je) jang (war), janagh (to beat), jing (lark), ganj (treasure), sajjí (roasted meat)
K/k (ke) Kirmán (Kirman), kárc (knife), nákho (uncle), gwask (calf), kasán (small)
L/l (le) láp (stomach), gal (joy), ghall (party, organization), gull (cheek), gul (rose)
M/m (me) mát/más (mother), bám (dawn), camm (eye), mastir (leader, bigger).
N/n (ne) nán/nagan/naghan (bread), nokk (new, new moon), dann (outside), kwahn (old), nákho (uncle)
O/o (o) oštagh (to stop), ožnág (swim), roc (sun), dor (pain), socagh (to burn)
P/p (pe) Pádh (foot), šap (night), šapád (bare-footed), gapp (talk), haptád (70)
Q/q (qú) Used in loan words, like Qábús
R/r (re) Rustum (a name), rekh (sand), baragh (to take away), giragh (to get), garragh (to bray), gurrag (to roar), šarr (good), sarag (head), sarrag (a kind of donkey's braying)
Ř/ř (ře) řák (post), řukkál (famine), gařř (urial), guřř (last), guřřag (to chop).
S/s (se) sarag (head), khass (someone), kasán (little), bass (enough), ás (fire)
Š/š (še) šap (night), šád (happy), meš (sheep), šuwánag (shepherd), wašš (happy, tasty).
T/t (te) taghard (mat), tahná (alone) thás (bowl), kilítt (kay), masítt (mosque), battí (lantern)
Ť/ť (ťe) ťung (hole), ťíllo (bell), baťť (cooked rice), baťťág (eggplant).
U/u uštir (camel), šumá (you), ustád (teacher), gužn (hunger), buz (goat)
Ú/ú (ú, sounds like the "oo" in English word "root") úrt (thin), zúrag (to take), bizú (take), dúr (distant)
V/v (ve) used in loanwords only, like in the English word service, very.
W/w (we) warag (food, to eat), wardin (provision), dawár (abode), wádh (salt), kawwás (learned), hawa (wind)
X/x (khe) Xudá (God),
Y/y (ye) yád (remembrance), yár (friend), yárah (eleven), biryání (meat in rice), raydyo (radio), yakk (one)
Z/z (ze) zarr (monay), zí (yesterday), muzz (wages), moz (banana), nazzíkk (nearby), bazgar (tenant), Zor (power).
Ž/ž (že) žand (tired), zindaghi (life), žáng (bells), pažm (wool), gažžag (to swell), gužnag (hungry), Mauz (waves).
Ay/ay (h)ayrán (surprise), ayrát (distribution), say (3), may (our), kay (who), šumay (your)
Aw/aw kawr (river), hawr (rain), kissaw (story), dawl (sort), dawr (jump), awlád (off-spring), kawl (promise), gawk (neck).

سرچشمٱڤیرایئشت

  1. Balochi language:History